Jak ćwiczenia wpływają na oddychanie i dotlenienie organizmu?

Posted by on 20 kwietnia 2012 in Ćwiczenia, Zdrowie | 0 comments

Jak ćwiczenia wpływają na oddychanie i dotlenienie organizmu?

Jak ćwiczenia wpływają na oddychanie i dotlenienie organizmu?

Kiedy musisz przerwać jakąś czynność, aby złapać oddech, nie wiń za to swoich płuc. Brak tchu nie oznacza też, że otrzymujesz za mało powietrza. Prawdopodobnie otrzymujesz go więcej, niż możesz wykorzystać. Powodem jest zbyt mały dopływ tlenu do tkanek oraz zbyt wolne wydalanie dwutlenku węgla. Moment, w którym brakuje ci tchu, jest w rzeczywistości końcem łańcucha wydarzeń następujących w czasie wysiłku. Płuca po prostu reagują na to, co się dzieje z twoim organizmem w czasie ćwiczeń.

Niezależnie od tego czy ćwiczysz z obciążeniem, biegasz na bieżni, wchodzisz po schodach, kochasz się, czy cieszysz się z wygranej na loterii, twój organizm potrzebuje zwiększonych ilości tlenu, aby spalić paliwo dostarczające energii.

Jeśli nie jesteś w formie, to mięsień sercowy nie może wytrzymać tempa, a nie płuca. (Płuca podołają zadaniu przyjmując 20 razy więcej powietrza, niż potrzeba go twoim mięśniom). Na przykład przy pokonywaniu kilku pięter schodów możesz przeciążyć mięsień sercowy, który nie będzie w stanie przepompować do mięśni dostatecznej ilości krwi bogatej w tlen i odprowadzić do płuc krew o dużej zawartości dwutlenku węgla. Zdrowe płuca mają prawie nieograniczone możliwości. Potrafią przemieszczać znaczne ilości powietrza i oddzielić z niego cały tlen i dwutlenek węgla do nich doprowadzone. Są zdolne do podtrzymania każdego wysiłku fizycznego, niezależnie od intensywności.

„Sapanie” jest wynikiem innych połączeń w łańcuchu tlenowym. Kiedy mięśnie nie otrzymują dostatecznych dawek tlenu, dają sygnał płucom, aby zaczęły mocniej pracować poprzez ośrodek kontrolujący oddychanie w mózgu, który ustała tempo w zależności od poziomu dwutlenku węgla znajdującego się we krwi. Liczba oddechów na minutę może wzrosnąć z 12 w stanie spoczynku do 45 i więcej.

W tej sytuacji idealnej tlen znajdujący się w każdym wdechu dyfunduje poprzez pęcherzyki płucne do krwiobiegu, gdzie jest odbierany przez hemoglobinę i dostarczany do mięśni w formie nadającej się do natychmiastowego wykorzystania przez organizm. Jego miejsce zajmuje powstały w wyniku spalania komórkowego dwutlenek węgla, który przechodzi do krwiobiegu, a następnie do płuc, skąd jest wydalany wraz z wydechem.

Uprawianie ćwiczeń wpływa korzystnie na rozwój układu krążenia jednocześnie rozbudowując dodatkową sieć naczyń włosowatych.

Ćwiczenia z obciążeniem są najczęściej procesem beztlenowym. Podczas serii składającej się przeciętnie z 10 powtórzeń mięśnie spalają węglowodany, nie wykorzystując tlenu lub wykorzystując tylko niewielkie jego ilości i wywarzają produkt uboczny, którym jest kwas mlekowy wywołujący ból, tak dobrze znany każdemu ćwiczącemu. Nazywa się to progiem beztlenowym. W miarę jak organizm neutralizuje kwas mlekowy po serii powtórzeń, wytwarzany jest dwutlenek węgla, którego obecność wywołuje wzrost tempa oddychania.

Podczas ćwiczeń tlenowych (aerobowych), takich jak bieganie, jazda na rowerze, skakanie na skakance oddychanie jest szybsze przez cały czas trwania wysiłku. Oprócz węglowodanów spalane są wówczas również tłuszcze. Ćwiczeniom z obciążeniem także można nadać formę aerobową, jeśli będą wykonywane w szybszym tempie, z większą liczbą powtórzeń, z bardzo krótkimi przerwami w czasie nie krótszym niż 20 minut. Jest to forma treningu polegająca na płynnym przechodzeniu od ćwiczenia do ćwiczenia, obejmująca wszystkie grupy mięśniowe. Regularne uprawianie ćwiczeń zwiększa zdolność krwiobiegu do przenoszenia tlenu oraz zdolność włókien mięśniowych do jego wykorzystania. Ćwiczenia zwiększają ilość czerwonych ciałek krwi i hemoglobiny. Żelazo pochodzące z pożywienia jest niezbędną częścią hemoglobiny, co wskazuje na to, że także prawidłowe odżywianie jest ogniwem w łańcuchu oddychania. Aktywność fizyczna wzmacnia również mięsień sercowy i zwiększa ilość przepompowywanej za każdym razem krwi.

Regularne uprawianie ćwiczeń podnosi próg beztlenowy i umożliwia wykonywanie cięższych ćwiczeń bez tracenia oddechu. Oddychasz głębiej i rzadziej, ponieważ mięśnie i układ krążenia pracują sprawniej. Zwracasz mniejszą uwagę na oddychanie, a większą na wykonywane czynności. W przypadku osoby niesprawnej uwaga jest raczej skierowana na oddychanie – płuca, przeponę i mięśnie klatki piersiowej.

Jeśli dotąd nie uprawiałeś ćwiczeń, rozpoczynaj powoli. Twoje serce nie poradzi sobie z nadmiernym wysiłkiem. Pracując zbyt szybko i zbyt intensywnie, może spowodować zmianę kierunku przepływu krwi w naczyniach włosowatych pęcherzyków płucnych, co może w konsekwencji spowodować ich przekrwienie, a nawet czasami obrzęk płuc. W takim stanie płuca nie mogą pracować skutecznie, oddychanie zostaje zaburzone i kończy się bolesnym „łapaniem” powietrza. Rozsądny program ćwiczeń nie spowoduje bólu i przedawkowania wysiłku.

Jak powinno się oddychać podczas ćwiczeń? Większość sportowców oddycha przez usta w czasie dużego wysiłku, po prostu dlatego, że w ten sposób mogą zaczerpnąć więcej powietrza. W normalnych warunkach oddychanie przez nos jest zdrowsze, ponieważ działa on jak filtr, zatrzymując mikroorganizmy i zanieczyszczenia powietrza oraz nawilża powietrze, zanim dojdzie ono do płuc. Ćwiczenia oddechowe, zalecane na przykład w jodze, są relaksujące, lecz nie zwiększają pojemności tlenowej.

Oddychanie jest procesem samoregulującym. Wciąganie powietrza przy każdym powtórzeniu nie oznacza skuteczniejszego przenoszenia tlenu i dwutlenku węgla ani większego dopływu krwi do mięśni. Pozwól, aby oddychanie następowało naturalnie. W miarę jak będzie się poprawiać twoja kondycja fizyczna, będziesz oddychał głębiej, wolniej skuteczniej.

Chodzenie i bieganie są doskonałym sposobem na zwiększenie wydolności układu krążenia dla każdego, bez względu na wiek. Może warto wyrobić w sobie nałóg regularnego intensywnego spacerowania lub biegania, zaczynając już tej jesieni?

 

 

 

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Przeczytaj poprzedni wpis:
Jak złagodzić syndrom przedmiesiączkowy?

Jak złagodzić syndrom przedmiesiączkowy? Kiedy tylko nadchodzi ten czas w miesiącu, czujesz się jak balon, bolą cię piersi, dostajesz wyprysków...

Zamknij