Równowaga umysłu

Posted by on 14 lutego 2012 in Rozwój osobisty | 0 comments

Równowaga umysłu

Równowaga umysłu.

Dwie odrębne strony mózgu

Rezultaty badań naukowych mówią nam, że wykorzystujemy zaledwie 3 procent potencjału naszego mózgu. Jest to ilość informacji dostępna świadomemu umysłowi, reszta kryje się w podświadomości. Przez większość czasu korzystamy jedynie z zasobów lewej, świadomej półkuli mózgu. Umożliwia nam to uporanie się z codziennymi wyzwaniami i stresami niesionymi przez życie, bez potrzeby uzyskania dostępu do potężnych zasobów umiejętności twórczych, pamięci oraz intuicji, których siedzibą jest (jak wykazały eksperymenty) podświadoma prawa półkula.

 

W każdej z półkul ludzkiego mózgu tworzą się wrażenia,
odczucia, myśli i idee. Są one oddzielone od analogicznych
doświadczeń przeciwległej strony mózgowia… Pod wieloma
aspektami każda z połówek wydaje się odrębnym
i samodzielnym umysłem.

Dr Roger Sperry, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny za 1981 rok

Istnieje pewna prawda akceptowana przez wszystkich i zawsze – ludzie różnią się od siebie na swój własny sposób, innymi słowy – każdy z nas jest odrębną indywidualnością. Każdy z nas ma indywidualne cechy budowy fizycznej, niepowtarzalne linie papilarne, unikatowe rysy twarzy, odrębną osobowość, własne sny i aspiracje. Wszystkie te cechy poddawano analizie i kategoryzacji, lecz dopiero w ostatnich latach zrozumiano, że każdy z nas ma dwie strony mózgu, z których każda pełni zupełnie inne funkcje i cechuje się odmiennymi atrybutami.

STAROŻYTNA KONCEPCJA?

Chińczycy już kilka tysięcy lat temu dokonali tego odkrycia. Stworzyli pojęcia in i jang, określające dwie podstawowe, choć przeciwstawne siły. Wyróżniał je konfucjanizm – system filozoficzny sięgający czasów starożytnych, sformułowany w okresie panowania dynastii Han przez Konfucjusza, wielkiego myśliciela i mędrca. Pierwiastek jang jest kojarzony z cechami męskimi, których atrybutami są między innymi zimno, światło, niebo, twórczość, dominacja. Natomiast aspekt in jest utożsamiany z cechami żeńskimi, takimi jak ciepło, ciemność, ziemia oraz uległość. Obie siły istnieją w każdym bycie i rzeczy, następują po sobie cyklicznie, prowadząc do nieustannych zmian.

Graficzny symbol in i jang przedstawia jasny punkt na ciemnym polu oraz analogiczny, lecz ciemny punkt pośrodku jasnego pola, co wskazuje, że we wszystkim, co męskie, zawarty jest pierwiastek żeński i odwrotnie. Starożytni Chińczycy nie sformułowali pełnej koncepcji dotyczącej lateralizacji [asymetrii czynnościowej ciała, przejawiającej się przewagą prawej strony, np. oka lub ręki, w rezultacie dominacji lewej półkuli mózgu – przyp. tłum.], lecz byli zdumiewająco blisko przeprowadzenia prawidłowej analizy źródeł tego, co każdego z nas pobudza do działania.

Dziś wiemy, że kora mózgowa dzieli się na dwie połówki. Stanowią one dwie odrębne półkule, połączone ze sobą poprzecznymi włóknami nerwowymi tworzącymi ciało modzelowate, zwane inaczej spoidłem wielkim. Lewa strona mózgu łączy się z prawą stroną ciała, z kolei prawa ze stroną lewą ludzkiego organizmu – a przy tym każda z półkul nadzoruje zupełnie inne funkcje i procesy.

ING

· żeński
· negatywny
· Księżyc
· ciemność
· uległy
· lewa strona
· ciepło
· jesień
· zima
· podświadomość
· prawa półkula
· uczucia

JANG

· męski
· pozytywny
· Słońce
· światło
· agresywny
· prawa strona
· zimno
· wiosna
· lato
· świadomość
· lewa półkula
· rozum

PODSTAWOWE FUNKCJE PÓŁKUL MÓZGOWYCH

Pojęcie lateralizacji – lub inaczej czynnościowej asymetrii ciała ludzkiego – jest używane na określenie każdej z form większej sprawności narządów położonych po jednej stronie ciała. Prawdopodobnie najbardziej znanym przejawem lateralizacji jest lewo- i praworęczność. Mózg człowieka jest również lateralny (asymetryczny); obecnie wiemy już, że każda z połówek różni się istotnie w zakresie konkretnych funkcji poznawczych, względnie myślowych. U każdego z nas wyraźnie dominuje jedna lub druga półkula.

Gdybyśmy wyciągnęli mózg z puszki ludzkiej czaszki, ujrzelibyśmy dwie niemal identyczne bryły o kształcie zbliżonym do półkul. Każda z nich wyspecjalizowała się w wypełnianiu wysoce zaawansowanych funkcji, ma też własne i odrębne wrażenia, odczucia, pojęcia i myśli, niezależnie od tych, które powstają w przeciwległej mózgowej hemisferze.

CZĘŚCI KONTRA CAŁOŚĆ

U większości z nas funkcje związane z mową i zdolnościami językowymi nadzoruje lewa półkula. Przy okazji funkcje językowe stanowią najlepiej poznany przykład lateralizacji. Wciąż jednak przybywa dowodów na to, że również inne funkcje poznawcze i zmysłowe związane z naszymi reakcjami i zachowaniami cechuje czynnościowa asymetria. Dowody te świadczą przede wszystkim o analitycznym charakterze lewej połówki mózgu, wypełniającej swoje funkcje stopniowo i racjonalnie, podczas gdy prawa półkula wykazuje większą zdolność do syntezy i nadzoruje procesy o bardziej całościowym charakterze. Procesy myślowe przebiegające w lewej półkuli cechuje uporządkowanie, chronologiczne następstwo oraz logika. Prawa półkula przeciwnie – nadzoruje wyobraźnię przestrzenną, wrażliwość artystyczną oraz kreatywne myślenie.

LEWA

· stopniowo
· kolejno, detale
· logika, rozum
· reguły, zasady
· analiza
· agresja
· świadomość czasu
· dosłowność
· słowa
· symbole
· intelekt
· wiedza policzalna
· myślenie matematyczne (nauka)

PRAWA

· całościowo
· jednocześnie
· uczucia, intuicja
· kreatywność, twórczość
· synteza
· uległość
· świadomość przestrzeni
· metaforyczność
· opisowość, gestykulacja
· wyobraźnia
· zmysłowość
· wiedza empiryczna
· myślenie obrazami (sztuka, muzyka, taniec)

JAK DZIAŁA MÓZG

„Jeśli chodzi o szczególne rodzaje pracy
ludzkiego mózgu, należy stwierdzić,
że jest on niezdyscyplinowany i niesolidny.
Nigdy nie wiemy, co uczyni za chwilę”.

Arnold Bennet, pisarz z początków XX wieku

W XX stuleciu dzięki badaniom medycznym odkryto wiele tajemnic „niesolidnego” ludzkiego mózgu. Właściwie zrozumienie pojęcia asymetrii czynnościowej ludzkiego ciała wymaga bliższego spojrzenia na anatomię i fizjologię organu stanowiącego materialne podłoże zjawisk psychicznych.

Mózg stanowi część centralnego (ośrodkowego) układu nerwowego, który u kręgowców mieści się w czaszce. Ludzki mózg stanowi masę różowawoszarej tkanki i jest złożony z około 10 miliardów komórek nerwowych (zwanych neuronami), z których każda łączy się z innymi, a wszystkie sprawują kontrolę nad całością procesów umysłowych.

Ludzkie mózgowie stanowi szczytowe osiągnięcie ewolucji, stymulowanej doborem naturalnym i jest ukoronowaniem filogenezy. Nieskończenie bardziej skomplikowanym niż najbardziej nawet złożony komputer, organ ten jest naturalnym produktem setek tysięcy, a nawet milionów lat ewolucji. Osiągając średni ciężar zaledwie 1,36 kg, ta sieć połączeń nerwowych jest w stanie, w trudny do wytłumaczenia sposób, regulować funkcjonowanie wszystkich układów fizjologicznych i anatomicznych naszego ciała, odbierając równocześnie (i przy okazji ucząc się) nieprzerwany strumień myśli, odczuć i wspomnień.

Mózg jest ośrodkiem zawiadującym czynnościami motorycznymi, snem, odczuwaniem głodu i pragnienia – a więc funkcjami organizmu decydującymi o przeżyciu. Wszystkie uczucia i emocje, takie jak miłość, nienawiść, radość, agresja czy strach, również nadzoruje mózg. Ten organ otrzymuje ponadto i interpretuje niezliczone sygnały przesyłane z innych części ciała oraz bodźce pochodzące ze świata zewnętrznego.
Mimo licznych prób zrozumienia, analiz i badań, wiele aspektów funkcjonowania mózgu człowieka wciąż jeszcze stanowi zagadkę. Im więcej wiemy na ten temat, tym bardziej zdajemy sobie sprawę, jak mało wiemy.

Spoglądając w przyszłość

Nowo narodzone niemowlę instynktownie używa lewej i prawej połówki mózgu. Malec jest też w stanie wiele się nauczyć i posiąść liczne umiejętności, w tym również z zakresu mowy, jeszcze przed nauką czytania. Ten szybki rozwój może ulec spowolnieniu, kiedy dorastające do rozpoczęcia szkoły dziecko wpada w rutynę systemu edukacyjnego – koncentruje się on bowiem przede wszystkim na rozwoju lewej półkuli mózgowej. Kiedy młody człowiek osiąga wiek kilkunastu lat, prawa półkula zwykle jest już zdominowana przez jej lewą sąsiadkę, bowiem miała zbyt mało okazji do intensywnej pracy.

Społeczeństwo zachodnie promuje ludzi o specjalistycznym wykształceniu, taki też cel mają obowiązujące obecnie systemy nauczania i kształcenia. Jest obiektywnie stwierdzonym faktem, że specjaliści – zwłaszcza gdy osiągają wysoki poziom wiedzy w danej dziedzinie – potrafią bardzo skutecznie kierować swoją karierą, zapewniając jednocześnie godziwe warunki bytowania sobie i swoim rodzinom. Problem, z jakim boryka się świat specjalistów, polega na tym, że każdy z nas wie zbyt mało o świecie w ogóle, dysponując jedynie głębszą wiedzą z określonej dziedziny i szczątkową z innych obszarów, nie mówiąc już o ich wzajemnych powiązaniach.

Pojawiają się jednak pewne symptomy wskazujące na stopniowy powrót do holistycznego podejścia względem naszego życia, losów naszej planety i, co się z tym wiąże, powrót do wzorca kształcenia formującego ludzi renesansu, których niedościgłym wzorcem wciąż pozostaje piętnastowieczny geniusz Leonardo da Vinci.

 

Aby możliwie najpełniej wykorzystać kapitał umysłowy, powiększając jednocześnie własny potencjał intelektualny, warto zapamiętać siedem zasad sformułowanych przez Leonarda, które zastosować może każdy z nas, bez względu na to czy myśli raczej lewą, czy też prawą stroną mózgu:
1. Ciekawość świata.

2. Wola uczenia się na własnych błędach i doświadczeniach.

3. Nieustanne rozwijanie i doskonalenie zmysłów.

4. Akceptacja dwuznaczności i paradoksów.

5. Rozwijanie zdolności myślenia obiema połówkami mózgu.

6. Dbałość o maniery, sprawność obu rąk, tężyznę i sprawność fizyczną oraz sylwetkę.

7. Odkrywanie powiązań tych reguł ze sobą i wszystkich zjawisk w naszym życiu.

zobacz PDF

 

 

Philip Carter i Ken Russell – „Równowaga umysłu” (fragmenty) wydawnictwo MUZA S.A.

www.muza.com.pl

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przeczytaj poprzedni wpis:
Nocne wędrówki duszy

Nocne wędrówki duszy Wiedza o snach, sięgająca czasów starożytnych, została na nowo odkryta przez psychoanalizę pod koniec XIX wieku. Sny...

Zamknij